TIN TỨC NGÀNH ĐIỀU

9:7, Thứ Tư, 6-1-2010

Điều xuất khẩu lên ngôi nhờ ngoại lực

Nhiều người Việt Nam chỉ biết nước ta đứng thứ hạng cao trên thế giới về xuất khẩu gạo (thứ hai thế giới), cafe (thứ hai thế giới), hạt tiêu (đứng đầu thế giới)... Nhưng có một mặt hàng ta cũng đứng đầu thế giới kể từ năm 2008 sau khi đoạt ngôi “vương” của Ấn Độ là hạt điều. Năm 2008, Việt Nam vượt qua Ấn Độ, trở thành nước xuất khẩu hạt điều chế biến nhiều nhất vào Mỹ nói riêng và thế giới nói chung.

Ở Việt Nam, cây điều được trồng nhiều ở Đồng Nai, Bình Dương, Bình Phước, Bình Thuận... Diện tích trồng điều ở nước ta đến nay khoảng 400.000 ha, hàng năm cho sản lượng khoảng 500.000 tấn điều chưa qua chế biến.

Năm nay, đến hết tháng 11, cả nước đã xuất khẩu khoảng 161.000 tấn điều chế biến, đạt kim ngạch 771 triệu USD. So với cùng kỳ năm trước (2008), năm nay lượng điều xuất khẩu tăng 6,5% nhưng kim ngạch lại giảm chỉ còn 91,2%. Sự sụt giảm kim ngạch là dễ hiểu khi giá điều đạt mức cao nhất từ tháng 8- 2008 tới 6.100 USD/ tấn đã giảm liên tục xuống đáy là vào tháng 3-2009 chỉ còn 4.200 USD/tấn. Sau đó, giá đã nhích dần đến nay là 5.800 USD/ tấn. Giá điều thế giới phục hồi dần, mỗi tháng nhích 200- 300 USD/ tấn vì những quốc gia sản xuất nhiều điều thế giới bị ảnh hưởng bởi thời tiết khô hạn nên sụt giảm sản lượng. Ngay cả Việt Nam nắng hạn kéo dài khiến cho ¼ diện tích trồng điều cho năng suất thấp dưới 1 tấn/ha.

Do thiếu nguồn cung, giá điều thế giới bị đẩy lên, nhờ đó năm nay, Việt Nam có thể xuất được 800 triệu USD sản phẩm điều, thấp hơn 150 triệu USD so với năm 2008.

Theo dự báo, vào năm 2010, kinh tế thế giới hồi phục, nhu cầu về điều sẽ tăng, giá điều được phục hồi, có thể cao hơn năm 2008. Theo Hiệp hội Điều, đến năm 2011, sản lượng điều đạt khoảng 500.000 tấn, cùng với điều thô nhập khẩu sẽ chế biến khoảng 200.000 tấn sản phẩm xuất khẩu trị giá khoảng 1 tỷ USD.

Tính thì như thế nhưng hiện nay đang tồn tại một nghịch lý: Người trồng điều không mặn mà lắm với loại cây thu lợi cao này do chi phí đầu vào quá lớn nên thua lỗ khiến nhiều vùng chặt bỏ cây điều. Trong khi đó, doanh nghiệp phải nhập khẩu 40% nguyên liệu cho chế biến. Vì thế, có người bảo điều là nông sản chiếm ngôi của những là “ông vua” được dựng lên bởi ngoại lực.

Người dân bỏ điều phần lớn là do doanh nghiệp không xây dựng được hệ thống bao tiêu sản phẩm cho họ. Thương lái ép giá mua của nông dân chỉ 6.800 đồng/ kg hạt nhưng bán cho doanh nghiệp tới 11.000đ/kg. Giá này còn cao hơn giá của một số nước. Doanh nghiệp chế biến điều tới trên 200 nhưng đa số quy mô nhỏ, ít có điều kiện đầu tư cho sản xuất nguyên liệu mà chỉ lo nhập nguyên liệu về chế biến xuất khẩu. Vì thế, càng ít quan tâm phát triển vùng nguyên liệu trong nước.

Đây là một điều đáng buồn vì chất lượng điều Việt Nam vào loại tốt trên thế giới. Chất lượng cao hơn điều thô nhập khẩu. Nếu các doanh nghiệp không lo củng cố phát triển vùng nguyên liệu trong nước, chỉ lo nhập điều thô chế biến để xuất khẩu thì sẽ đến lúc ngành điều phụ thuộc vào nguyên liệu nhập chất lượng thấp. Khi đó, ngôi vương của ngành điều sẽ bị lật nhào.

Đành rằng, khi thiếu nguyên liệu cho nhà máy chế biến, cần thiết phải nhập khẩu điều thô. Nhưng cái quan tâm hơn chính là sự phát triển bền vững ngành chế biến điều trên cơ sỡ nền tảng vùng nguyên liệu trong nước được nâng cao. Đó chính là cách dựa vào nội lực.

Theo Kinh Tế & Đô Thị

[Trở về]

Các tin đã đăng